آشنایی با سینمای فرانسه

[kaveh_d]

در تاپیک در ایتالیا مختصری در مورد سینمای ایتالیا صحبت شد که ظاهرا مورد توجه سینما دوستان قرار گرفت. به همین جهت تصمیم گرفتم مطالبی رو هم که در مورد سینمای فرانسه قبلا نوشته بودم به اینجا منتقل کنم.
به طور کلی تماشاگران حرفه ای، سینمای هنری اروپا رو به سینمای تجاری هالیود ترجیح میدن و در این میون سینمای فرانسه جایگاه ویژه ای داره که تو این تاپیک سعی میکنیم تا حدی معرفیش کنیم.

[kaveh_d]

تاریخچه سینمای فرانسه

قبل از جنگ جهانی اول صنعت فیلم فرانسه، از نظر نقطه نظر تجاری در دنیا حرف اول را میزد. پس از جنگ نیز کوشیده است این مقام را در حاشیه برای خود نگاه دارد. در هیچ کشوری چنین علاقه عظیمی به این رسانه به عنوان هنر وجود ندارد و در هیچ کجا به اندازه فرانسه، کلوپها و مطبوعات به تشریح و نقد فیلمها نمی پردازند. در این فضا سینما در زندگی روزمره مردم بسیار بیشتر از دیگر هنرها اهمیت دارد.

سینماگران فرانسه عقیده داشتند که سینما بر خلاف تئاتر که جمعی در آن به حرکات نمایشی میپردازند، باید مبتنی بر تاکید روی تصاویر و روند آنها باشد. آنها این ایده خود را در چند فیلم کوتاه عرضه کرده اند که از آن میان میتوان به فیلم مادام بودت خندان (1) اشاره کرد که نقدها و یاداشتهای زیادی درباره اش نوشته شده است.
این حرکت هنری، سوررئالیسم (فرا واقعیت گرایی) نام گرفت که بر اساس ارائه تصاویری غریب و خیالی بود و هرگونه واقع گرایی را متهم میکرد.
میان پرده (2) به کارگردانی رنه کلیر(3) فیلمی بود که با استفاده از تکنیکهای جلوه های ویژه آن زمان در سال 1924 ساخته شد و پیشرو این سبک هنری بود. فرناند لژر(4) نقاش، باله ماشینی (5) و مارسل دوچامپ (6) سینمای بی رمق (7) را میسازد.
فیلمساز دیگری که آمال و آرزوهای تجربی خود را به صحنه تجاری کشاند، ابل گانس (8 نام داشت. فیلم ناپلئون(9) او در پنج ساعت ترکیباتی مختلف از تصاویری بود که در سه صحنه کنار هم نمایش داده میشد.
در این سالها فیلمسازانی از دیگر کشورها نیز بودند که کارهای مهمی در فرانسه ساختند ازجمله میتوان به کارل تئودور درایر(10) کارگردان دانمارکی با فیلم مصائب ژاندارک (11) و لوئیس بونوئل(12) کارگردان اسپانیایی، با فیلم سگ اندلسی(13) اشاره کرد.
__________________________________________________ _________

1- The Smiling Madame Beudet, 1923
2- Entr’acte 1924
3- René Clair
4- Fernand Léger
5- Le ballet mécanique 1924
6- Marcel Duchamp
7- Anemic Cinema, 1926
8- Abel Gance
9- Napoléon 1927
10- Carl-Theodor Dreyer
11- The Passion of Joan of Arc, 1928
12-Luis Bunuel
13- An Andalusian Dog, 1929

[kaveh_d]

در دهه 1930 سبک بارز دیگری نیز به نام رئالیسم شاعرانه(1) نیز در فرانسه بوجود آمد. این سبک به زیبایهای آنسوی زندگی واقعی روزانه که در آن اغلب مردم مشغول کشمکش های همیشگی با سرنوشت و جامعه خود هستند، میپرداخت.
از کارگردانان پیشرو این سبک میتوان به ژان ویگو (2) با فیلم اتالانته (3) و مارسل کارن (4) با فیلمی همچون سپیده دم (5) اشاره کرد.
از با استعدادترین و پرکار ترین کارگردانان این دوره هم میتوان از ژان رنوار(6) سازنده فیلمهایی چون فریب بزرگ (7) و قواعد بازی(8) نام برد.
__________________________________________________ ___

1- poetic realism
2- Jean Vigo
3- L’atalante 1934 نام قایق داخل فیلم
4- Marcel Carné
5- Daybreak, 1939
6- Jean Renoir
7- Grand Illusion, 1937
8- Rules of the Game, 1939

[kaveh_d]

موج نوی سینمای فرانسه

در دهه 1950 حرکت دیگری به رهبری منتقدین جوان در فرانسه شکل گرفت. این منتقدین از آنچه که به عنوان فیلمهای ادبی در فرانسه ساخته میشد، ناراضی بودند و به نظر آنان در اینگونه فیلمها، نقش فیلمنامه نویس بیشتر از کارگردان مشهود بود.
آنان معتقد بودند که تنها کارگردانان هالیودی مانند آلفرد هیچکاک به معنی واقعی سازنده فیلم هستند ، زیرا از آنجاییکه آنها خود نویسنده فیلمهایشان هستند، توانایی کاملی در به تصویر کشیدن آنها دارند.
انها عقيده داشتند صرف نظر از اينكه چه كساني اين فيلم ها را توليد، فيلمبرداري يا بازي كرده اند يا نوشته اند، علی رغم نوع استديو و مقدار پولي كه يك فيلم با آن ساخته مي شود، می بايست تداوم را در مجموعه فيلم هايي يافت كه تحت يك عنوان به يكديگر پيوسته اند: كارگردان

در اواخر 1950 چند تن از این منتقدین اولین فیلمهایشان را کارگردانی کردند که منعکس کننده این نظریه آنان بود که به عنوان موج نوی فرانسه(1) از آن یاد میشود.
از پیشروان این نظریه میتوان از فرانسوا تروفو (2) با فیلم چهار صد ضربه (3) و ژان لوک گدار (4) با اولین فیلم بلندش از نفس افتاده (5) نام برد که این فیلم توانست قواعد عصيانگرانه موج نو را به بهترين شكل ممكن مجسم كند.
از دیگر منتقدین فرانسوی که بر اساس همین نظریه پا به عرصه کارگردانی نهادند، میتوان از ژاک ریوتی (6)، اریک رومر (7)، کلود چاربول (8) نام برد، همچنین فیلمسازانی چون آلن رنه (9)،ژاک دمی (10) و اگنس واردا (11) نام برد.
موج نوی فرانسه باعث حیات دوباره سینمای این کشورگردید و باردیگر سینمای فرانسه را در راس سینمای فرهنگی جهان قرارداد. موج نو تمام فیلمسازان جوان سرکش را تحت تاثیر قرار داد و دنباله های آن به سایر کشورها از جمله چکسلواکی، ژاپن و برزیل نیز سرایت نمود.

__________________________________________________ ___

1- French nouvelle vague
2- François Truffaut
3- The 400 Blows, 1959
4- Jean-Luc Godard
5- Breathless, 1961
6- Jacques Rivette
7- Eric Rohmer
8- Claude Chabrol
9- Alain Resnais
10- Jacques Demy
11- Agnes Varda

[kaveh_d]

فرانسوا تروفو
François Truffaut
(1932-1984)



کارگردان و منتقد فرانسوی و یکی از پیشروان حرکت موج نوی سینمای فرانسه، در پاریس متولد شد. در 14 سالگی مدرسه را ترک کرد. در راه علاقه اش به سینما با موسس و کمک ویرایشگر روزنامه یاداشتهای سینما(1) آندره بزین(2) آشنا شد و در آنجا شروع به نوشتن کرد جایی که در اواخر 1950 او را به سمت فیلمسازی کشاند.
او نویسنده یا کمک نویسنده فیلمنامه تمام فیلمهایی بود که خودش کارگردانی کرد. آثار او ترکیبی از کمدی، غم، تردید و عشق بود. چهار صد ضربه(3) اولین فیلم تحسین برانگیز او داستان آنتونی دونیل (4) یک خلافکار جوان بود. این بیو گرافی نصفه، نیمه بازیگر اصلی، بعدها توسعه یافت و در فیلمهای بوسه های ربوده شده (5)، جا و غذا (6) و عشق هنگام فرار(7) به تصویر کشیده شد.

از آثار مهم تروفو میتوان به، به نوازنده پیانو شلیک کن(8 ) مخلوطی از خنده و تردید ، ژولز و ژیم(9) داستانی از یک مثلث عشق، فارنهایت 451 (10) اولین گرایش وی به داستانهای علمی و تخیلی، بچه وحشی (11) بر اساس یک داستان واقعی در قرن 19، سعی دکتری در متمدن کردن یک کودک وحشی، دو دختر انگلیسی (12) داستان مردی که عاشق دو خواهر میشود، روز برای شب (13) بیعتی با فیلمسازان که برنده اسکار فیلم خارجی زبان میشود، داستان آدله اچ (14) داستان از یک عشق عقده شده، تغییر کوچک (15) شرح زندگی کودکی در دهکده ای فرانسوی و تکریمی از تئاتر در فیلم آخرین مترو (16).

فرانسوا تروفو به شدت از ژان ویگو و ژان رنوار فیلمسازان فرانسوی و آلفرد هیچکاک فیلمساز انگلیسی- آمریکایی تائیر گرفته بود. این علاقه او در سری گفتگوهایی که با هیچکاک در مورد دیدگاههایشان نسبت به سینما انجام داده است، بسیار مشهود است. او این گفتگوها را بعدها در کتاب هیچکاک - تروفو(17) به چاپ رساند.

در بسیاری از فیلمهای تروفو ارادت وی به هیچکاک نمایان است از جمله عروس سیاه پوش (18)، حوری دریایی می سی سی پی (19) و آخرین فیلمش اسرار محرمانه تو (20). او همچنین در بسیاری از فیلمهایش ایفای نقش کرد که بیاد ماندنی ترین آنها کودک وحشی و اتاق سبز میباشد. همچنین وی در فیلم برخورد نزدیک از نوع سوم (21) اسپیلبرگ نقش یک دانشمند فرانسوی را ایفا نمود.
وی به علت تومور مغزی در سن 52 سالگی در گذشت.
__________________________________________________

1- Cahiers du Cinéma
2- André Bazin
3- 400 Blows 1959
4- Antoine Doinel
5- Stolen Kisses 1968
6- Bed and Board 1970
7- Love on the Run 1979
8- Shoot the Piano Player 1960
9- Jules and Jim 1961
10- Fahrenheit 451 1967
11- Wild Child 1969
12- Two English Girls 1972
13- Day for Night 1973
14- The Story of Adele H 1975
15- Small Change 1976
16- The Last Metro 1980
17- Hitchcock/Truffaut 1983
18- The Bride Wore Black 1968
19- Mississippi Mermaid 1969
20- Confidentially Yours 1983
21- Close Encounters of the Third Kind 1977

[kaveh_d]

Jean-Luc Godard
ژان لوک گدار
(1930- )



متولد پاریس در یک خوانواده بالای متوسط. او در دانشگاه پاریس درس میخواند و به عنوان یک دانشجو اغلب اوقات خود را در آرشیو فیلم سینماتک فرانسه میگذراند. همچنین مانند فرانسوا تروفو در نشریه یاداشتهای سینما به نقد فیلمها میپرداخت. او با ساخت فیلمهای کوتاهی توسط دوربین 35 میلیمتریی که خریده بود، فیلمسازی را نزد خودش آموخت.

اولین فیلم بلندی وی از نفس افتاده (1) او را به عنوان فرد پیشرو در موج نوی سینمای فرانسه مطرح کرد. الگو گرفته از فیلمهای گانگستری آمریکا، فیلم از نقش افتاده تکنیکهایی را نمایش میداد، که بعدها به بخشی از سبک شخصی او تبدیل شد. جامپ کاتها (2)، زوایای نامتعارف دوربین، تعویض صحنه ها به طور نامنظم، یاداوری به بینندگان که آنها در حال دین فیلم هستند، دیالوگهای فی البداهه و بحثهای فلسفی طولانی.
این تکنیکها که در زمان خود نو تازه بودند، امروزه در اغلب فیلمها استفاده میشود. از نفس افتاده ابداعی جدید در تاریخ صنعت فیلمسازی به شمار میرود.

گدار در دهه 1960 فیلمهای قدرتمنمد دیگر نیز ساخت، فیلمهایی چون زن زن است (3)، سرباز کوچک (4)، آلفاویل (5)، تحقیر (6)، زن شوهردار (7)، ساخت آمریکا (9) و آخر هفته (10).
این فیلمها تا حدی به انتقاد از نظام سرمایه داری غرب میپرداخت و بخصوص منظورش به سیاستهای فرانسه و آمریکا بود.
در سال 1980 فعالتهای خود را از سر گرفت و به خلق آثاری چون هرکی برای خودش (11)، سلام ماری (12) و شاه لیر (13) پرداخت. موج نو (14) و وای بر من (15) از دیگر ساخته های وی میباشد.

__________________________________________________ _____

1- Breathless, 1961
2- jump cut برش فیلم از میان یک صحنه نه از بین صحنه ها
3- A Woman Is a Woman, 1964
4- The Little Soldier, 1965
5- Alphaville 1965
6- Contempt, 1964
7- The Married Woman, 1965
9- Made in U.S.A. 1967
10- Weekend 1967

[kaveh_d]

Roman Polanski
رومن پولانسکی
(1933-)



کارگردان لهستانی تبار که بیشتر با درامهای روان شناختی و کمدیهای سیاهش که به زندگی سخت شخصیش باز میگردد، شناخته شده است.
از والدین لهستانی در پاریس فرانسه به دنیا آمد و سه ساله بود که والدینش به کارکوو(1) لهستان مهاجرت کردند. هشت ساله بود که والدینش را به اردوگاههای کار اجباری آلمانی تبعید شدند، جایی که مادرش کشنه شد. در سن 12 سالگی بود که توانست بار دیگر پدرش را ببیند. در 14 سالگی در صحنه های نمایش هنرنمایی میکرد و بعدها در مدرسه سینمایی لودز لهستان مشغول تحصیل شد.
اولین فیلم بلندش چاغو در آب(3) توجه جهانیان را جلب کرد و نامزد جایزه فیلم خارجی زبان اسکار شد. او سه فیلم در انگلستان کارگردانی کرد از جمله فیلم تنفر (4) با شرکت کاترین دنه اوو بازیگر فرانسوی، که داستان دیوانه شدن زنی را حکایت میکرد.
با فیلم بچه رزماری (5) کارش را در سینمای آمریکا آغاز کرد که تحسین منتقدین و موفقیت تجاری بزرگی نسیبش کرد. شناخته شده ترین فیلم هالیودی وی محله چینی ها (6) نام دارد که داستانی هیجان آور یک کارگاه با بازی جک نیکلسون هنرپیشه آمریکایی و خودش در نقش کوچک یک گانگستر را روایت میکند.
در سال 1969همسر وی و چند تن از دوستانش توسط گروهی با عقاید ویژه به رهبری چارلز منسون آمریکایی و پیروانش در لوس آنجلس به قتل میرسد. بعد از مدتی وقفه به دنبال این کشتار در سال 1971 فیلم مکبث (7) را با اقتباس از اثر ویلیام شکسپیر میسازد.
در سال 1977 به تهمت نزدیکی با یک کودک توقیف میشود. پس از آزادی چندین فیلم در فرانسه میسازد، تس (8- بر اساس رمانی به همین نام از توماس هاردی نویسنده انگلیسی و عصیانگر (9) از این جمله اند. در سال 1984 زندگی نامه اش را در کتابی به نام رومن (10) منتشر میکند. اولیور تویست با اقتباس از اثر چارلز دیکنز آخرین ساخته وی میباشد.

__________________________________________________ ____

1- Kraków
2- Łódź
3- Knife in the Water, 1962
4- Repulsion 1964
5- Rosemary's Baby 1968
6- Chinatown 1974
7- Macbeth
8- Tess 1979
9- Frantic 1988
10- Roman

[kaveh_d]

Jean Renoir
ژان رنوار
1894-1979



کارگردان و بازیگر فرانسوی و یکی از بزرگترین فیلمسازان سینمای جهان. در پاریس متولد شد، و اکثر دوران جوانیش را روستایی کنار شهر پروانس(1) گذراند و در دانشگاه همانجا نیز تحصیل کرد. در ادامه راه پدر نقاشش، ابتدا به سمت دنیای هنر و طبیعت کشیده شد، موضوعی که اثر آن در کارهای وی مشهود است. پس از جنگ جهانی اول که در سواره نظام، پیاده نظام و نیروی هوایی فرانسه خدمت کرد و مدالی نیز گرفت، سفالگری را آغاز کرد.

در سال 1920 با میراث کوچکی که از پدرش باقی مانده بود، شروع به نوشتن، کارگردانی و تولید فیلمهایی برای شرکت مستقل تولیدی خودش نمود. در فیلمهای صامت اولیه او مانند دختر آب (2) و نانا (3) همسرش که مدل نقاشی پدرش نیز بود شرکت داشت.

با آمدن صدا به سینما استعداد رنوار آشکار شد و وی شروع به ساخت فیلمهای قابل توجهی مانند مادام بواری (4)، تونی(5)، جنایت موسیو لانگ (6) و عمقهای کم (7) کرد.
فیلمهای ضد جنگی چون فریب بزرگ (8 ، و تراژدی کمدی قواعد بازی (9) شاهکارهای وی محسوب میشوند که نوبغ وی را در فیلمسازی اثبات میکند.

از سال 1941 تا 1947 وی آثاری در هالیود آمریکا ساخت. فیلمهای هالیودی وی از جمله آب مرداب (10)، این سرزمین من است(11)، جنوبی(12)، خاطرات روزانه یک خدمتکار(13) و زنی کنار ساحل (14) سوای از جنوبی، در زمره آثار نه چندان موفق وی قرار میگیرند.

در سال 1950 فیلم رودخانه(15) را در هندوستان میسازد، سپس به اورپا بازمیگردد و کالسکه طلایی (16) را در ایتالیا، تنها فرانسه میتواند (17) و سرجوخه فراری (18 را در فرانسه میسازد. آخرین فیلم وی تئاتر کوچک ژان رنوار (19) گلچینی ادبی بود که در سال 1971برای تلوزیون فرانسه ساخته شد.

در سال 1975 به خاطر یک عمر فعالیت هنری موفق به کسب جایزه اسکار میگردد. او سالهای آخر زندگیش را بورلی هیلز کالیفرنیا سپری کرد.
______________________________________________

1- Provence
2- La Fille de l'Eau 1925
3- Nana 1926
4- Madame Bovary 1934
5- Toni 1935
6- The Crime of Monsieur Lange 1936
7- Lower Depths 1936
8- Grand Illusion 1937
9- The Rules of the Game 1939
10- Swamp Water 1941
11- This Land Is Mine 1943
12- The Southerner 1945
13- Diary of a Chambermaid 1947
14- Woman on the Beach 1947
15- The River 1951
16- The Golden Coach 1952
17- Only the French Can 1955
18- The Elusive Corporal 1961
19- The Little Theatre of Jean Renoir

[kaveh_d]

Alain Resnais
آلن رنه
1922-



کارگردان فرانسوی که یکی از رهبران موج نوی فرانسه محسوب میشود. که فیلم عشق من هیروشیما (1) و اخرین سال در مرین بد (2) از جمله آثار بسیار معرف وی محسوب میشوند. 14 ساله بود که اولین فیلمش را ساخت. او فیلمسازی را در پاریس فرا گرفت.

از سال 1940 تا اواسط دهه 1950 فیلمهای کوتاه مستند میساخت. ون گوگ (3) که بر اساس زندگی نقاش هلندی ساخته شده بود در سال 1949 موفق به دریافت یک جایزه اسکار گردید. مجسمه ها هم مرده اند (4) تحقیقی در مورد هنر آفریقا بود اما به جهت اشاره به استعمارگری فرانسه توقیف شد. شب و مه (5) فیلم مستند دیگری بود که بر اساس روایات یک کشاورز که اسیر اردوگاه آلمانها بود، واقعه هولوکاست را به تصویر کشیده بود. این مستند نیز توقیف شد تا زمانی که صحنه های مربوط به اخراج یهودیان فرانسه به آلمان از آن حذف شد.

پس از ساخت چند فیلم مستند دیگر به ساخت فیلمهای داستانی روی میاورد. گرایش و تاکید فیلمهای داستانی وی بیشتر روی زمان، خاطرات، تخیلات و ارتباطات میباشد. عشق من هیروشیما ترکیبی از یک داستان عشقی و نمایش خرابیهای هیروشیما پس از بمب باران اتمی است. اخرین سال در مرین بد داستانی است که در تخیلات بازیگر اصلی میگذرد. موریل (6) تمرکزی است بر زمان، دگرگونی و خاطرات. جنگ تمام شد (7) نیز شرح زندگی یک سالخورده انقلابی در فرانسه است.

از دیگر فیلمهای مطرح وی نیز میتوان به استراویسکسی (8 ، دست روزگار (9) و ملو (10) اشاره کرد.

__________________________________________________

1- Hiroshima My Love, 1959
2- Last Year at Marienbad, 1961
3- Van Gogh 1948
4- Statues Also Die, 1953
5- Night and Fog, 1955
6- Muriel, 1963
7- The War is Over, 1966
8- Stavisky 1974
9- Providence 1977
10- Mélo 1986

[Dong Fang BuBai]

به به

دستت درد نکنه

مرسی

[night wolf]

واقعا عالی دستت درد نکنه... جایی برای حرف نگذاشتی ...
اگه میشه یکم در مورد Jean-Pierre Jeunet هم بنویس کاگردان خیلی خوبیه...

[kaveh_d]

نوشته ای از night wolf

واقعا عالی دستت درد نکنه... جایی برای حرف نگذاشتی ...
اگه میشه یکم در مورد Jean-Pierre Jeunet هم بنویس کاگردان خیلی خوبیه...

از لطفت خیلی ممنون.
توجستجوی اولیه از این کارگردان فقط توضیح کوچیکی در مورد مشهورترین فیلمش Delicatessen پیدا کردم. اگه تونستم یه بیوگرافی ازش پیداکنم، حتما براتون مینویسم.

[Pixar]

مرسی kaveh_d عزیز .

[Haamed]

بازم که گل کاشتی


اگه میشه از اون مرده که نقش ژان وال ژان رو بازی کرده کامل بنویس

ممنون

[Haamed]

این مونیکا بلوچیو من ندیدم چیری ازش بنویسی...

آخر نفهمیدم ایتالیاییه یا فرانسوی؟

اسمش که ایتالیاییه